Στο σταυροδρόμι μιας απόφασης
Από το τεύχος Ιουλίου- Αυγούστου της Parallaxi που μόλις κυκλοφόρησε. Άνθρωποι που έρχονται και φεύγουν...
Διαβάστε το υπόλοιπο τεύχος εδώ!
Michalis Goudis |
Γιατί πολλές φορές η σκέψη δεν ησυχάζει, αν δεν καταγραφεί... |
Από το τεύχος Ιουλίου- Αυγούστου της Parallaxi που μόλις κυκλοφόρησε. Άνθρωποι που έρχονται και φεύγουν...
Διαβάστε το υπόλοιπο τεύχος εδώ!
Αν και αρκετά ετεροχρονισμένα... Από το "Κ" της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ, 29 Μαΐου 2011/ Τεύχος 417
Από την Parallaxi Ιουνίου που μόλις κυκλοφόρησε...
Ξεφυλλίστε ολόκληρο το τεύχος
Σε πείσμα του διαβόητου "ανάδρομου Ερμή" ο Απρίλιος δείχνει να ξεκίνησε καλά στην πόλη.
Θα το βρείτε σε λίγες ώρες εκεί έξω, μέχρι τότε μπορείτε να ξεφυλλίσετε ολόκληρο το καινούριο τεύχος της Parallaxi. Όμως, εδώ, λίγο εγωιστικά ξέκλεψα τη δική μου συνεισφορά και την παραθέτω παρακάτω...
-Ένα αφιέρωμα στους Gehl Architects που με τις μεθόδους τους καταφέρνουν μία μικρή επανάσταση στη διαχείριση του αστικού περιβάλλοντος. Ο διευθυντής του γραφείου, ο σπουδαίος Σκοτσέζος πολεοδόμος, David Sim, λίγες μέρες πριν βρεθεί στη Θεσσαλονίκη για το "Σχέδιο Πόλεως" του "Θεσσαλονίκη Αλλιώς" μίλησε με απλά λόγια για τις μεθόδους που ακολουθεί η ομάδα του και για την ποιότητα ζωής στις πόλεις σήμερα.
-Τον Laurent και την Chloe τους γνώρισα μάλλον τυχαία πριν από μερικούς μήνες στη Θεσσαλονίκη. Εκεινοί ενθουσιάστηκαν με το "Θεσσαλονίκη Αλλιώς". Κι εγώ ομολογώ πως ζήλεψα την περιπέτεια που τόλμησαν να ξεκινήσουν...
* Λίγες ώρες μετά το Tedx Thessaloniki αυτή η αίσθηση ότι συμμετείχαμε σε μία οργάνωση πραγματικά ξεχωριστή παραμένει. Το Σάββατο το Ολύμπιον έμοιαζε να έχει αποκοπεί από την υπόλοιπη πόλη και να βρίσκεται σε ένα παράλληλο σύμπαν. Άσχετα αν στη σκηνή του κάποιοι βρίσκονταν στον κόσμο τους... Αλλά συμβαίνουν αυτά! Συγχαρητήρια σε όσους πέτυχαν αυτό το υψηλού επιπέδου αποτέλεσμα! Και του χρόνου!
Σειρά του "Θεσσαλονίκη Αλλιώς" να αναζωογονήσει την αίσθηση αυτή το τριήμερο 8-10 Απριλίου με την επίσκεψη του David Sim των Gehl Architects! Ραντεβού το Σάββατο, 9 Απριλίου, στις 17:00 στο νέο συνεδριακό κέντρο του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης (κτίριο Μ2).
Από την Parallaxi Μαρτίου που μόλις κυκλοφόρησε!
Τα υπόλοιπα στο www.parallaximag.gr ή στο www.issuu.com/parallaxi
"Διαβάστε στη Welt της Κυριακής:
α) Τα νεότερα από την υπόθεση wikileaks,
β) Χωρίς εμένα δε γίνεται... Οι επιπτώσεις της αποχώρησης του Steve Jobs από την Apple
γ) Εντάτικη μελέτη αντί απλού διαβάσματος, τι πιστεύουν οι ειδικοί
Μία ιδιαίτερη μέρα αξίζει μία ιδιαίτερη εφημερίδα"
Η σύγκριση με τις αντίστοιχες, τηλεοπτικές διαφημίσεις των ελληνικών κυριακάτικων φύλλων είναι αναπόφευκτη. Έχουν περάσει πολλά χρόνια από την τελευταία φορά που μία ελληνική εφημερίδα προσπάθησε να προσελκύσει αναγνώστες, προτάσσοντας το περιεχόμενό της. Αντ' αυτού dvd, ένθετα περιοδικά μαγειρικής, προσφορές με κουπόνια κ.ο.κ.
Τα ελληνικά ΜΜΕ έχουν ξεχάσει ή μάλλον έχουν ηθελημένα υποβαθμίσει πλήρως τον εκπαιδευτικό τους ρόλο. Τα ΜΜΕ και ιδιαίτερα οι εφημερίδες διαμορφώνουν ή έστω έχουν τη δυναμική να συμβάλλουν στη διαμόρφωση της κουλτούρας κάθε λαού. Μπορούν να προσφέρουν ένα λιθαράκι στον πολιτισμό της καθημερινότητάς μας.
Βέβαια, η καλή δημοσιογραφία είναι εξαιρετικά απαιτητική υπόθεση. Προϋποθέτει οικονομική επένδυση, καταρτισμένους δημοσιογράφους και ένα κοινό πρόθυμο κι έτοιμο να την στηρίξει. Βέβαια, το κοινό εκπαιδεύεται από τα ΜΜΕ και με τη σειρά του τα διαμορφώνει σε μεγάλο βαθμό. Δυστυχώς, η συγκεκριμένη διαδικασία έχει διαστρεβλωθεί πλήρως στη χώρα μας και πρόθεση αλλαγής της πορείας δε διαφαίνεται στον ορίζοντα. Ακόμη και η κρίση δεν είναι αρκετό κίνητρο, ώστε οι εργαζόμενοι στα Μέσα να κάνουν σωστά τη δουλειά. Το σαθρό σύστημα των ελληνικών μίντια, ακριβώς επειδή δεν έχει σωστές βάσεις ούτε από επιχειρηματικής άποψης ούτε από άποψης περιεχομένου, καταρρέει. Οι εφημερίδες κλείνουν ή στην "καλύτερη" περίπτωση καταφεύγουν σε παρακαλιά προς τις τράπεζες και προς το κράτος, ώστε να κρατηθούν ζωντανές ως παραμάγαζα.
Το Διαδίκτυο ανοίγει νέες προοπτικές, όμως όταν το παρελθόν είναι τόσο αμαρτωλό, μοιραία συμπαρασύρει και το μέλλον... Γι' αυτό τα ελληνικά blogs είναι στην πλειονότητά τους μία παγκόσμια πρωτοτυπία. Γι' αυτό πολλές ελληνικές, ενημερωτικές ιστοσελίδες είναι με τον έναν ή τον άλλο τρόπο προβληματικές.
Η δημοσιογραφία είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να αντιμετωπίζεται με τόση επιπολαιότητα όπως συμβαίνει στη χώρα μας... Η φράση με τα μικρά γράμματα σε μπλε φόντο στην καταχώρηση της Welt έχει πολλαπλάσια σημειολογική αξία.
Αλλά σε τελική ανάλυση, ίσως να μην αξίζουμε καλύτερη δημοσιογραφία από αυτή που "απολαμβάνουμε" στην Ελλάδα
Πόσο ενδιαφέρουσα μπορεί να είναι μία ψαραγορά και γιατί να την επισκεφτεί κανείς, αν δε θέλει να αγοράσει ψάρια; Χωρίς ξεκάθαρες απαντήσεις σε αυτά τα δύο καίρια ερωτήματα- ομολογώ- ξύπνησα την Κυριακή στις 7:30 για να διαπιστώσω γιατί η ψαραγορά θεωρείται κομμάτι της κουλτούρας του Αμβούργου. Και πράγματι, αυτό που συναντά κανείς στο λιμάνι επαναπροσδιορίζει την εικόνα της ψαραγοράς που έχει κανείς στο μυαλό του.
Η Fischmarkt του Αμβούργου στήνεται στις 4 τα ξημερώματα κάθε Κυριακή και είναι ένα μεγάλο πανηγύρι στα μισά του Σαββατοκύριακου. Ένα πολύχρωμο μωσαϊκό που προσφέρει ψάρια και λαχανικά στους... νοικοκυραίους, πρωινό στους ξενύχτηδες και μία γερή τζούρα καθημερινού πολιτισμού στους περιστασιακούς επισκέπτες. Στην ουσία, πρόκειται για μία μεγάλη λαϊκή αγορά στην προκυμαία του St. Pauli.
Αναμφίβολα, ήταν μία πολύ ευχάριστη έκπληξη με έντονα cult στοιχεία. Αρχικά, μία περιπλάνηση ανάμεσα στους πάγκους και στους ντόπιους που έτρωγαν για πρωινό σάντουιτς με ψάρι. Στη συνέχεια, και λίγο πριν αρχίσουν οι ανακοινώσεις για τη λήξη της αγοράς (9:30 ξεκινάει το μάζεμα, 10:30 αρχίζουν οι διακριτικές βόλτες της αστυνομίας) ο πάγκος του Τζέσι απογείωσε το βροχερό πρωινό. Ένας ενθουσιώδης τύπος από τα Μπαρμπέιντος, πραγματική καρικατούρα, που έφτιαχνε καφέδες, χόρευε και τραγουδούσε στο ρυθμό της reggae που είχε επιλέξει και καλούσε τον κόσμο με τα ανεπανάληπτα βραχνιασμένα γερμανικά του. Εμπειρία!
Η απόφαση για επιστροφή στο κέντρο της πόλης είχε ληφθεί, ωστόσο μία δεύτερη ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη παραμόνευε παρακάτω. Σε μία αποθήκη κλώνο της Αποθήκης Δ του λιμανιού της Θεσσαλονίκης το πρωινό πάρτυ είχε ξεκινήσει. Μία ροκ μπάντα εξηντάρηδων ενθουσίαζε το πολυάριθμο κοινό σε ρυθμούς "Sweet Home Alabama". Η αισθητική περνούσε, βέβαια, δύσκολες ώρες τόσο επί της σκηνής όσο και έμπροσθεν αυτής...
Η ψαραγορά του Αμβούργου αποδεικνύει πως όλα τα γεγονότα μπορούν να είναι ρουτίνα μόνο ως προς την περιοδικότητά τους και όχι ως προς την ουσία τους. Κάθε εβδομάδα οι κάτοικοι της πόλης γεμίζουν το καλάθι τους όχι μόνο με προϊόντα, αλλά και με θετική ενέργεια για τη συνέχεια. Κι όμως, μία... ψαραγορά μπορεί να συμβάλλει στην καλύτερη ποιότητα ζωής. Ποιος θα το πίστευε;
* Φωτογραφίες: Θανάσης Κυριακόπουλος
Δεν υπάρχει κάτι που να καθιστά τις πόλεις περισσότερο ενδιαφέρουσες από τις ίδιες τους τις αντιθέσεις. Αυτό είναι το στοιχείο που θαυμάζει κανείς ιδιαίτερα στο Βερολίνο, στη Νέα Υόρκη, ακόμη και στην Αθήνα. Το Αμβούργο, είναι η αλήθεια, δεν έχει σημαντικές αντιθέσεις, αν εξαιρέσει κανείς την ανισσοροπία που προκαλεί η γέννηση της Hafencity στο λιμάνι. Βέβαια, η άποψη αυτή ανατρέπεται, αν επισκεφθεί κανείς το Gaengeviertel.
Σε μία γειτονιά που απέχει ελάχιστα από τους πιο ακριβούς εμπορικούς δρόμους του Αμβούργου, έχει δημιουργηθεί ένας πυρήνας υποκουλτούρας και αντίδρασης, που σπάνια συναντά κανείς. Το Gaengeviertel είναι μερικά κατειλημμένα κτίρια που ξεχωρίζουν για τα συνθήματα και τα χρώματά τους. Είναι κτίρια σφηνωμένα ανάμεσα σε ουρανοξύστες πολυεθνικών, που όμως δεν μπορούν να σβήσουν τη φλόγα που σιγοκαίει στην περιοχή. Το Gaengeviertel πάνω απ' όλα είναι οι άνθρωποί του.
Καλλιτέχνες ή επίδοξοι καλλιτέχνες, αντιδραστικά πνεύματα, άνθρωποι σε αναζήτηση ή και σε... αφασία. Όλοι μαζί συναπαρτίζουν ένα σύνολο που ζει με τους δικούς του ρυθμούς και κανόνες. Η αντίδραση απέναντι στο status quo εκφράζεται στο Gaengeviertel με δημιουργικότητα. Οι δημιουργίες μπορεί να μηνείναι ιδιαίτερα όμορφες ή επιτυχημένες, ωστόσο εξασφαλίζουν τα απαραίτητα έσοδα για την επιβίωση του συγκεκριμένου, ιδιότυπου συνεταιρισμού. Άλλωστε, αυτή τη γωνιά της πόλης επισκέπτονται κάθε λογής άνθρωποι, περίεργοι για το τι κρύβει αυτό το τετράγωνο που στεγάζει γκαλερί, στούντιο, κατοικίες κ.α. Είναι χαρακτηριστικό πως ο κύριος που μας βοήθησε να βρούμε την οδό ήταν ένας καλοντυμένος 60άρης που μόλις είχε βγει από ένα ακριβό κατάστημα με δερμάτινα είδη.
Το Αμβούργο καταφέρνει να εντάσσει στο αστικό του παζλ ακόμη και κομμάτια που δε φαίνεται να ταιριάζουν εκ πρώτης όψεως... Και μόνο η σπάνια αντίθεση των κατειλημμένων κτιρίων απέναντι στους ουρανοξύστες συνιστά σημαντικό δέλεαρ για να ανταποκριθεί κανείς θετικά στην ανοιχτή πρόσκληση “Komm in die Gaenge!” που απευθύνουν οι συμμετέχοντες σε αυτή την κίνηση.
* Φωτογραφίες: Θανάσης Κυριακόπουλος
Ανέκαθεν μου άρεσαν οι μακέτες. Λίγα, απλά υλικά, περίτεχνα συνδυασμένα που δημιουργούν συνήθως ένα όμορφο αποτέλεσμα σε κλίμακα και πυροδοτούν τη φαντασία, ώστε να πλάσει τις δικές της εκδοχές της πραγματικότητας που θα προκύψει από τη μακέτα. Μικρότερος, ήθελα να μπορέσω να βρεθώ στο περιβάλλον μιας μακέτας. Την Τρίτη, έστω και με καθυστέρηση η επιθυμία μου εισακούστηκε, όταν επισκέφτηκα τη Hafencity του Αμβούργου. Η μακέτα ελάχιστα διαφέρει από την πραγματικότητα, μόνο που η κλίμακα προκαλεί ίλιγγο.
Η Hafencity είναι το μεγαλύτερο ενεργό εργοτάξιο του κόσμου, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά το αστικό περιβάλλον. Είναι ένα πρότζεκτ που αναμορφώνει μέρα με τη μέρα όχι μόνο μία συγκεκριμένη περιοχή στο λιμάνι του Αμβούργου, αλλά και ολόκληρη την πόλη. Είναι χαρακτηριστικό αυτό που λένε οι ντόπιοι για το λεωφορείο που εκτελεί το δρομολόγιο από και προς τη Hafencity: “κάθε εβδομάδα έχουμε αγωνία να δούμε ποια θα είναι η καινούρια διαδρομή του”. Οι ρυθμοί, με τους οποίους δημιουργείται μία πόλη μέσα στην πόλη, είναι εντυπωσιακοί.
Οι αριθμοί είναι αρκετά ενδεικτικοί στη συγκεκριμένη περίπτωση:
Το Masterplan ολοκληρώθηκε και κατατέθηκε το 2000 σε μία προσπάθεια μία σχετικά άχρηστη και μπουκωμένη γωνιά του γιγαντιαίου λιμανιού Αμβούργου να γίνει κατοικήσιμη από 12.000 ανθρώπους.
Ο αστικός ιστός θα επεκταθεί κατά 40%, καλύπτοντας μία έκταση 2,25 εκ. m2
45.000 νέες, μόνιμες θέσεις εργασίας θα δημιουργηθούν σταδιακά στην περιοχή πέρα από τις 150.000 εποχικές που καλύπτουν τις κατασκευαστικές ανάγκες.
Εποχικές, βέβαια, τρόπος του λέγειν, μια και η υλοποίηση της Hafencity θα ολοκληρωθεί το 2025.
Τότε, οι σχεδιαστές φιλοδοξούν πως θα προκύψει μία πραγματική, ενσωματωμένη στο Αμβούργο, πόλη με σχολεία, πανεπιστήμιο, δική της γραμμή μετρό (U4) με άμεση σύνδεση με το κέντρο, που ούτως ή άλλως υπάρχει, μια και η απόσταση από το δημαρχείο- ορόσημο της πόλης δεν ξεπερνά το ένα χιλιόμετρο.
Ήδη, μία βόλτα στην περιοχή δείχνει ότι τα βασικά βήματα έχουν γίνει. Οι δρόμοι, τα κτίρια, οι δημόσιοι χώροι έχουν αρχίσει να παίρνουν θέση. Όλα καινούρια, όλα καθαρά, όλα σχεδόν άθικτα, σχεδόν... ψεύτικα. Σαν μακέτα. Και πάνω που νιώθεις ότι θα απλωθείς να αγγίξεις τα δέντρα και αυτά θα είναι από πλαστικό, μία απότομη κίνηση του Έλβα σε επαναφέρει στην πραγματικότητα.
Ασυναίσθητα, κοιτάς συνεχώς γύρω- τριγύρω. Στη Hafencity διάφοροι αρχιτέκτονες μπόρεσαν να υλοποιήσουν μερικά από τα όνειρά τους. Ιδιαίτερα, δε, οι Herzog και de Meuron που με την Elbphilarmonie κλέβουν την παράσταση και βάζουν το σύνορο της “Πόλης του Λιμανιού”. Βέβαια, ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός. Και στην προκειμένη το κτίριο της Φιλαρμονικής του Έλβα κρύβει μία... ελληνικού τύπου ιστορία πίσω του. Το αρχικό κόστος του κτιρίου υπολογίστηκε σε 80-100 εκ. € και αποφασίστηκε μεταξύ άλλων να συμβάλλουν και οι φιλόμουσοι πολίτες του Αμβούργου στην ανέγερσή του. Όμως, το τελικό κόστος ανήλθε στα 480 εκ. € και τώρα αναζητούνται περίπου 400 εκατομμύρια για να αποπληρωθεί ένα από τα ακριβότερα,τελικά, έργα στην ιστορία της πόλης... Σύμβαινουν και στις καλύτερες οικογένειες...
Από την άλλη, η μεγαλύτερη ίσως πρόκληση στο πρότζεκτ της Hafencity έχει να κάνει με τους τρόπους που θα ζωντανέψει και θα βγει από την αποστείρωση η περιοχή. Γιατί είναι ωραία να ζήσει κανείς την αίσθηση της μακέτας μία φορά, αλλά να περάσει μία ζωή έτσι...; Αλλά χρόνος υπάρχει ακόμη γι' αυτό.
Πάντως, αν μη τι άλλο το εγχείρημα αυτό αποδεικνύει περίτρανα πως μια πόλη δεν περιέρχεται ποτέ σε τέλμα, αν δεν το θέλουν οι άρχοντες και οι πολίτες της...
“Τα υπόλοιπα είναι απλά Αμβούργο” λέει το αυτοκόλλητο που με κάπως αμφιλεγόμενο τρόπο πήρα φεύγοντας από το μουσείο του St. Pauli. Εδώ δεν είναι μία ακόμη γειτονιά του Αμβούργου, είναι κάτι άλλο. Το καταλαβαίνεις με το που θα βγεις από το U- Bahn. Μέχρι και ο σταθμός του μετρό αντιστέκεται στη σχετική ομοιομορφία του υπόλοιπου Υπογείου και υψώνει επιβλητικά μαύρα κάγκελα στην έξοδο προς την επιφάνεια.
Μία ανάσα από ένα από τα μεγαλύτερα λιμάνια της Ευρώπης και του κόσμου η περιοχή με τους 28.000 πιστούς κατοίκους, τη δική της αισθητική, τη δική της κουλτούρα και τους δικούς της νόμους έχει τα φώτα της- κόκκινα και άλλα- αναμμένα ολημερίς.
Η βόλτα ξεκινάει στη Reeperbahn- Konigsstrasse. Τα φώτα θυμίζουν Times Square, όμως το περιεχόμενο είναι πολύ διαφορετικό. Strip club, καζίνο, sex shops, στα οποία μπαινοβγαίνει κόσμος παντός ύφους με την ίδια άνεση που πηγαίνει στο φούρνο. Τα μπαρ είναι γεμάτα, μια και το Αμβούργο παλεύει με τη Σάλκε αρκετά χιλιόμετρα μακριά. Το κάπνισμα επιτρέπεται στο St. Pauli... Ή εν πάσει περιπτώσει δε θα χαλάσουμε και τις καρδιές μας για ένα τσιγάρο...
Μετά από 10 λεπτά διασχίζουμε το φανάρι για να βρεθούμε στο παλαιότερο θέατρο του Αμβούργου, το St. Pauli Theater. Οι παραστάσεις δε λένε και πολλά πράγματα, οπότε μάλλον μία άλλη φορά... Ακριβώς δίπλα, όμως, βρίσκεται το μοναδικό ίσως όμορφο αστυνομικό τμήμα του κόσμου. Η “Davidwache” είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμη να επέμβει, μια και τα καλά παιδιά τριγύρω αφθονούν.
Στρίβοντας στη Davidstrasse η εικόνα αλλάζει. Παρακμιακά, στην απόλυτη κυριολεξία, μπαρ και στο πεζοδρόμιο μία πρωτοφανής λαϊκή αγορά του έρωτα που καταλήγει στο ναό με τις βιτρίνες της Herbertstrasse. Ο συγκεκριμένος δρόμος αποτελεί άβατο για γυναίκες και νέους κάτω των 18 ετών τα τελευταία 27 χρόνια. Οι μεγάλες μεταλλικές επιφάνειες που κλείνουν την είσοδο στο στενό δρόμο καθιστούν σαφές πως αν δεν έχεις δουλειά εδώ, στρίβε!
Όπως μαθαίνει κανείς μετά στο μουσείο του St. Pauli, ο πόλεμος των νταβατζήδων στις δεκαετίες του '80 και του '90 ήταν αδυσώπητος και πολλές φορές θανατηφόρος... Highlight αυτού του πολύ διαφορετικού μουσείου είναι η επιγραφή που αναλύει τη λεπτή σημασιολογική διαφορά ανάμεσα σε έναν άνδρα και μία γυναίκα Zuhaelter. Όσο για το μότο στην είσοδο; “Οι ιστορίες δημιουργούν την Ιστορία”.
Η θέα του λιμανιού στο τέρμα της Davidstrasse είναι πολύ ωραία, όμως και η περιοχή πολύ σκοτεινή και νεκρή. Μεταβολή προς τα πίσω για μία μπύρα σε έναν... τέκε, όπου το κέφι φαίνεται να έχει ανάψει για τα καλά. Το jukebox στη γωνία δίπλα στην τουαλέτα προσφέρει ατελείωτες επιλογές και στέκει ακόμη αγέρωχο πάνω στα ξύλινα πόδια του.
Κάποια στιγμή έρχεται η σειρά των Beatles. Ακόμη και αυτός ο μύθος έβαλε κάποια από τα θέμελιά του στο Star Club του St. Pauli.
Υπάρχουν μερικές γωνιές σε αυτό τον πλανήτη που είναι τόσο ιδιαίτερες που δεν σου αφήνουν πολλά περιθώρια να τις προσεγγίσεις και να τις κατανοήσεις. Μπορείς απλά να πας και να τις δεις. Και το St. Pauli είναι σίγουρα μία από αυτές.
Journalist in SKG, Greece
Ένα blog για σημαντικές και λιγότερο σημαντικές σκέψεις της καθημερινότητας.
